Kiedy nie wolno zwlekać z operacją

O przepuklinach wrodzonych pachwinowych i pępkowych u chłopców i dziewczynek, rozmawiamy z dr n. med. Andrzejem Zającem, specjalistą chirurgii dziecięcej.

Ewa Kozakiewicz: Jakie najczęściej występują przepukliny u dzieci?

Dr Andrzej Zając, chirurg dziecięcy: Najczęściej u dzieci występują przepukliny pachwinowe – u 3 do 4,5 procent niemowląt, przy czym od 3 do 10 razy częściej pojawiają się u chłopców, niż u dziewczynek. Jeśli chodzi o wcześniaki, to im mniejszy wcześniak, tym statystycznie większe jest ryzyko pojawienia się przepukliny pachwinowej. Niemal 40 procent wcześniaków ważących poniżej 1000 gramów ją ma.

Dlaczego przepuklina pachwinowa występuje częściej u chłopców?

Występowanie tej przepukliny u chłopców wiąże się ze zstępowaniem jądra do moszny w końcowym okresie życia płodowego. Jądro rozwija się w jamie brzusznej i zstępując do moszny pociąga w dół blaszkę otrzewnej tworząc tzw. uchyłek pochwowy jądra. Tak to się anatomicznie nazywa. Po ściągnięciu blaszki otrzewnej tworzy się kanał, który fizjologicznie zamyka się, zamykając wrota potencjalnej przepukliny.
 

Zwykle wyrostek pochwowy, czyli kanał potencjalnej przepukliny, sam się zamyka. Ale u około 20 – 30 procent chłopców uchyłek pozostaje niedomknięty, co można czasem zobaczyć przy operacji z innego powodu, a mimo nie domknięcia się, nie dochodzi do rozwoju przepukliny. Reasumując: podstawą do tworzenia się przepukliny pachwinowej noworodka płci męskiej jest nie zamknięcie się uchyłka otrzewnej po zstępowaniu jądra do moszny.

W jakim przypadku należy ten niezamknięty kanał operować?

Po pierwsze, gdy niezamknięty kanał jest na tyle wąski, że przeciska się przez niego tylko płyn, który później otacza jądro, mówimy o wodniaku jądra. Większość wodniaków jądra ustępuje samoistnie w trakcie rozwoju do drugiego roku życia dziecka. Dlatego wodniaki możemy spokojnie obserwować. Jeśli jednak nie zanikną powyżej drugiego roku życia, wtedy chłopców kwalifikujemy do operacji.
 

Po drugie, jeżeli wrota przepukliny są na tyle szerokie, że przeciskają się przez nie pętle jelita cienkiego, to wówczas rozpoznajemy przepuklinę pachwinową i jest to jednoznaczne z kwalifikacją do operacji.