Kiedy zarasta? Co powinno niepokoić?

Tę miękką powierzchnię pomiędzy kośćmi czaszki można wyczuć, dotykając delikatnie palcem. Co w ciemiączku może być powodem do niepokoju? Po pierwsze tempo jego zarastania, po drugie - zapadanie się ciemiączka.

Ciemiączko to błona pomiędzy kośćmi czaszki noworodka. Dzięki niemu duża w porównaniu do reszty ciała główka dziecka może podczas porodu przecisnąć się przez kanał rodny. Dzięki niemu poszczególne części czaszki odkształcają się i przystosowują do kanału rodnego.

Choć takich błon, zwanych ciemiączkami jest na główce noworodka kilka, najwięcej uwagi poświęca się ciemiączku przedniemu, które umiejscowione jest między górną granicą czoła a czubkiem głowy, ma kształt rombu i wymiary mniej więcej dwa na dwa centymetry.

Uwypuklone lub zapadnięte ciemiączko

Ponieważ ciemiączko reaguje na zmianę ciśnienia w główce dziecka, może pulsować, kiedy maluch płacze i to jest normalne. Jednak długotrwale uwypuklone, pulsujące ciemiączko u dziecka, które równocześnie ma wysoką gorączkę, może świadczyć o zapaleniu opon mózgowych i wymaga natychmiastowej wizyty u lekarza.

Z kolei zapadnięte ciemiączko, nie tylko wyczuwalne, ale wręcz widoczne na główce dziecka, jest objawem towarzyszącym odwodnieniu organizmu, przykładowo z powodu biegunki lub obfitych wymiotów. Takiemu stanowi może towarzyszyć bladość skóry i pierzchnięcie warg. Ponieważ odwodnienie jest dla niemowląt bardzo groźne, także w takim przypadku trzeba bez zwłoki udać się do lekarza.

Zarastanie ciemiączka

Ciemiączko stopniowo się zmniejsza, czaszka kostnieje i głowa dziecka osiąga swoją pełną, dojrzałą formę kostną. Wiele niepokojów rodzicom przysparza tempo zarastania ciemiączka. Prawidłowo ciemiączko powinno zarosnąć między 10. a 18. miesiącem życia.

Jeśli półtoraroczne zdrowe dziecko ma nie zarośnięte ciemiączko, może to świadczyć o niedoborze witaminy D3 (niedobór ten stwarza zagrożenie krzywicą) o wodogłowiu, bądź o genetycznych czy hormonalnych zaburzeniach kostnienia.

Dziecko takie wymaga wówczas szerszej diagnostyki i leczenia. Proces zarastania ciemiączka jest w pewien sposób nadzorowany, ponieważ ciemiączko lekarz kontroluje podczas każdego badania poprzedzającego szczepienie dziecka.

Także mierzenie obwodu głowy dziecka ma znaczenie profilaktyczne.