Niezbędne dla rozwoju ciąży i dziecka

Łożysko odgrywa w czasie ciąży kluczową rolę: odpowiada za dostarczanie rozwijającemu się dziecku składników odżywczych i tlenu, a także za usuwanie produktów przemiany materii. Łożysko stymuluje wydzielanie hormonów umożliwiających utrzymanie ciąży do czasu porodu.

Jak i kiedy tworzy się łożysko? Między trzecim a piątym dniem po zapłodnieniu komórka jajowa przekształca się w blastocystę. Zlepek komórek dostaje się do macicy i między piątym a ósmym dniem zagnieżdża w błonie śluzowej macicy . Blastocysta w większości zbudowana jest z jednej warstwy komórek, choć jest wyjątek: kilka (trzy, cztery) komórki tworzą „zgrubienie”, z którego rozwija się łożysko.

Wraz ze wzrostem łożyska część komórek przekształca się w błonę płodową, nazywaną również kosmówką, która otacza powstający embrion. Worek owodniowy tworzy się z wewnętrznej warstwy komórek przed końcem dwunastego dnia po zapłodnieniu. Na dalszym etapie rozwoju łożyska kosmek łożyskowy zagłębia się w ścianie macicy – jest to proces, który prowadzi do powstania sieci łączącej macicę z łożyskiem.
Łożysko jest w pełni ukształtowane ok. 12-13 tygodnia ciąży, natomiast pełną dojrzałość osiąga ok. 34 tygodnia ciąży.

Łożysko w ciąży dostarcza dziecku tlen, substancje odżywcze, przeciwciała, itp., i jednocześnie zabiera dwutlenek węgla, zbędne produkty przemiany materii i mocznik. Produkty te przenikają w łożysku do krwiobiegu matki i są wydalane.

Wymiana tlenu i dwutlenku węgla poprzez łożysko umożliwia maluszkowi oddychanie, więc zastępuje pracę płuc. Przez łożysko dziecko dostaje substancje mineralne i witaminy, a w końcowym etapie ciąży również przeciwciała, które zapewnią odporność w pierwszych tygodniach życia.

Do organizmu dziecka przez łożysko trafiają też substancje zawarte w produktach szkodliwych (alkohol, papierosy, używki, leki). Łożysko nie zatrzymuje także drobnoustrojów, między innymi wirusa różyczki.

Bardzo ważną funkcją łożyska jest produkcja hormonów: progesteronu, estrogenów, gonadotropiny kosmówkowej i somatomammotropiny. Hormony te są niezbędne dla prawidłowego przebiegu ciąży i rozwoju maluszka.

Lekarz prowadzący ciążę podczas wizyt ocenia pracę łożyska, jeśli zaś wystąpią jakiekolwiek zaburzenia, kontrola lekarska zostaje wzmocniona. Nieprawidłowości dotyczą zazwyczaj łożyska przodującego, przedwczesnego odklejania się łożyska i przedwczesnego starzenia się łożyska.